Fichas de morfología latina
Declinaciones, pronombres y conjugaciones para volver a consultar cuantas veces haga falta. Sin desarrollos teóricos: solo los paradigmas organizados por caso, número, persona y tiempo.
Descargar en PDF1. Sustantivos
Las cinco declinaciones latinas, agrupadas por tema. La 3ª declinación se separa en temas en consonante y temas en -i porque difieren en el ablativo singular, el genitivo plural y el nominativo/acusativo/vocativo plural neutro.
1ª declinación (tema en -a)
Mayoría femeninos; algunos masculinos por su significado (poeta, agricola, nauta).
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nom. | vīta | vītae |
| Voc. | vīta | vītae |
| Ac. | vītam | vītās |
| Gen. | vītae | vītārum |
| Dat. | vītae | vītīs |
| Abl. | vītā | vītīs |
2ª declinación (tema en -o)
Masculinos en -us y en -r (con o sin pérdida de la vocal: puer vs. ager); neutros en -um (Nom.=Voc.=Ac. siempre, y terminan en -a en plural). Deus y fīlius tienen formas propias (deī>diī>dī; vocativo fīlī).
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | amīcus | amīcī |
| Voc. | amīce | amīcī |
| Ac. | amīcum | amīcōs |
| Gen. | amīcī | amīcōrum |
| Dat. | amīcō | amīcīs |
| Abl. | amīcō | amīcīs |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | puer | puerī |
| Voc. | puer | puerī |
| Ac. | puerum | puerōs |
| Gen. | puerī | puerōrum |
| Dat. | puerō | puerīs |
| Abl. | puerō | puerīs |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | ager | agrī |
| Voc. | ager | agrī |
| Ac. | agrum | agrōs |
| Gen. | agrī | agrōrum |
| Dat. | agrō | agrīs |
| Abl. | agrō | agrīs |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | dōnum | dōna |
| Voc. | dōnum | dōna |
| Ac. | dōnum | dōna |
| Gen. | dōnī | dōnōrum |
| Dat. | dōnō | dōnīs |
| Abl. | dōnō | dōnīs |
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nom. | deus | deī / diī / dī |
| Voc. | deus / dīve | deī / diī / dī |
| Ac. | deum | deōs |
| Gen. | deī | deōrum / deum |
| Dat. | deō | deīs / diīs / dīs |
| Abl. | deō | deīs / diīs / dīs |
3ª declinación — temas en consonante
Genitivo plural en -um; neutro Nom./Voc./Ac. plural en -a.
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | cōnsul | cōnsulēs |
| Voc. | cōnsul | cōnsulēs |
| Ac. | cōnsulem | cōnsulēs |
| Gen. | cōnsulis | cōnsulum |
| Dat. | cōnsulī | cōnsulibus |
| Abl. | cōnsule | cōnsulibus |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | nōmen | nōmina |
| Voc. | nōmen | nōmina |
| Ac. | nōmen | nōmina |
| Gen. | nōminis | nōminum |
| Dat. | nōminī | nōminibus |
| Abl. | nōmine | nōminibus |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | homō | hominēs |
| Voc. | homō | hominēs |
| Ac. | hominem | hominēs |
| Gen. | hominis | hominum |
| Dat. | hominī | hominibus |
| Abl. | homine | hominibus |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | pater | patrēs |
| Voc. | pater | patrēs |
| Ac. | patrem | patrēs |
| Gen. | patris | patrum |
| Dat. | patrī | patribus |
| Abl. | patre | patribus |
3ª declinación — temas en -i
Genitivo plural en -ium (no en -um); neutros con Nom./Voc./Ac. plural en -ia.
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | cīvis | cīvēs |
| Voc. | cīvis | cīvēs |
| Ac. | cīvem | cīvēs |
| Gen. | cīvis | cīvium |
| Dat. | cīvī | cīvibus |
| Abl. | cīve | cīvibus |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | mare | maria |
| Voc. | mare | maria |
| Ac. | mare | maria |
| Gen. | maris | marium |
| Dat. | marī | maribus |
| Abl. | marī | maribus |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | urbs | urbēs |
| Voc. | urbs | urbēs |
| Ac. | urbem | urbēs |
| Gen. | urbis | urbium |
| Dat. | urbī | urbibus |
| Abl. | urbe | urbibus |
Declina el singular como los temas en consonante (abl. -e) y el plural como los temas en -i (gen. -ium). Algunas gramáticas la agrupan aparte, como «tema mixto», en lugar de incluirla entre los temas en -i.
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | animal | animālia |
| Voc. | animal | animālia |
| Ac. | animal | animālia |
| Gen. | animālis | animālium |
| Dat. | animālī | animālibus |
| Abl. | animālī | animālibus |
4ª declinación (tema en -u)
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | manus | manūs |
| Voc. | manus | manūs |
| Ac. | manum | manūs |
| Gen. | manūs | manuum |
| Dat. | manuī | manibus |
| Abl. | manū | manibus |
| Sg. | Pl. | |
|---|---|---|
| Nom. | cornū | cornua |
| Voc. | cornū | cornua |
| Ac. | cornū | cornua |
| Gen. | cornūs | cornuum |
| Dat. | cornuī | cornibus |
| Abl. | cornū | cornibus |
5ª declinación (tema en -e)
Singular
| rēs | diēs | |
|---|---|---|
| Nom. | rēs | diēs |
| Voc. | rēs | diēs |
| Ac. | rem | diem |
| Gen. | reī | diēī |
| Dat. | reī | diēī |
| Abl. | rē | diē |
Plural
| rēs | diēs | |
|---|---|---|
| Nom. | rēs | diēs |
| Voc. | rēs | diēs |
| Ac. | rēs | diēs |
| Gen. | rērum | diērum |
| Dat. | rēbus | diēbus |
| Abl. | rēbus | diēbus |
domus (irregular: mezcla 2ª y 4ª declinación)
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nom. | domus | domūs |
| Voc. | domus | domūs |
| Ac. | domum | domūs / domōs |
| Gen. | domūs / domī | domuum / domōrum |
| Dat. | domuī / domō | domibus |
| Abl. | domū / domō | domibus |
Tiene además un locativo propio: domī («en casa»).
2. Adjetivos
Los adjetivos se declinan igual que los sustantivos: los de 1ª clase siguen la 1ª/2ª declinación; los de 2ª clase, la 3ª declinación (tema en -i).
1ª clase (temas -o/-a)
Singular
| Masc. | Fem. | Neutro | |
|---|---|---|---|
| Nom. | bonus | bona | bonum |
| Voc. | bone | bona | bonum |
| Ac. | bonum | bonam | bonum |
| Gen. | bonī | bonae | bonī |
| Dat. | bonō | bonae | bonō |
| Abl. | bonō | bonā | bonō |
Plural
| Masc. | Fem. | Neutro | |
|---|---|---|---|
| Nom. | bonī | bonae | bona |
| Voc. | bonī | bonae | bona |
| Ac. | bonōs | bonās | bona |
| Gen. | bonōrum | bonārum | bonōrum |
| Dat. | bonīs | bonīs | bonīs |
| Abl. | bonīs | bonīs | bonīs |
2ª clase (tema en -i, 3ª declinación)
De dos terminaciones (masc./fem. = neutro): el tipo más frecuente. Ablativo singular en -ī, genitivo plural en -ium, neutro plural en -ia — como los sustantivos tema en -i.
Singular
| M./F. | Neutro | |
|---|---|---|
| Nom. | fortis | forte |
| Voc. | fortis | forte |
| Ac. | fortem | forte |
| Gen. | fortis | fortis |
| Dat. | fortī | fortī |
| Abl. | fortī | fortī |
Plural
| M./F. | Neutro | |
|---|---|---|
| Nom. | fortēs | fortia |
| Voc. | fortēs | fortia |
| Ac. | fortēs | fortia |
| Gen. | fortium | fortium |
| Dat. | fortibus | fortibus |
| Abl. | fortibus | fortibus |
Además del tipo de dos terminaciones (fortis, forte), hay dos variantes más dentro de la 2ª clase:
Singular
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. | ācer | ācris | ācre |
| Voc. | ācer | ācris | ācre |
| Ac. | ācrem | ācrem | ācre |
| Gen. | ācris | ||
| Dat. | ācrī | ||
| Abl. | ācrī | ||
Plural
| M./F. | N. | |
|---|---|---|
| Nom./Voc./Ac. | ācrēs | ācria |
| Gen. | ācrium | |
| Dat./Abl. | ācribus | |
Singular
| M./F. | N. | |
|---|---|---|
| Nom./Voc. | ingēns | ingēns |
| Ac. | ingentem | ingēns |
| Gen. | ingentis | ingentis |
| Dat. | ingentī | ingentī |
| Abl. | ingentī | ingentī |
Plural
| M./F. | N. | |
|---|---|---|
| Nom./Voc./Ac. | ingentēs | ingentia |
| Gen. | ingentium | |
| Dat./Abl. | ingentibus | |
Un grupo chico de adjetivos de una terminación (vetus, -eris; pauper, -eris; dīves, -itis; particeps, -ipis; sōspes, -itis; superstes, -itis) no sigue el patrón de -i: se declinan como un sustantivo de tema en consonante, con ablativo singular en -e, genitivo plural en -um y nom./voc./ac. neutro plural en -a.
Singular
| M./F. | N. | |
|---|---|---|
| Nom./Voc. | vetus | vetus |
| Ac. | veterem | vetus |
| Gen. | veteris | veteris |
| Dat. | veterī | veterī |
| Abl. | vetere | vetere |
Plural
| M./F. | N. | |
|---|---|---|
| Nom./Voc./Ac. | veterēs | vetera |
| Gen. | veterum | |
| Dat./Abl. | veteribus | |
3. Pronombres
Personales (y reflexivo)
| yo | tú | nosotros | vosotros | reflexivo (sg./pl.) | |
|---|---|---|---|---|---|
| Nom. | ego | tū | nōs | vōs | — |
| Ac. | mē | tē | nōs | vōs | sē |
| Gen. | meī | tuī | nostrī / nostrum | vestrī / vestrum | suī |
| Dat. | mihi | tibi | nōbīs | vōbīs | sibi |
| Abl. | mē | tē | nōbīs | vōbīs | sē |
Posesivos
Se declinan como un adjetivo de 1ª clase (igual que bonus, -a, -um).
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| 1ª persona | meus, -a, -um | noster, nostra, nostrum |
| 2ª persona | tuus, -a, -um | vester, vestra, vestrum |
| 3ª persona | suus, -a, -um | suus, -a, -um |
Demostrativos
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | hic | haec | hoc |
| Ac. sg. | hunc | hanc | hoc |
| Gen. sg. | huius | ||
| Dat. sg. | huic | ||
| Abl. sg. | hōc | hāc | hōc |
| Nom. pl. | hī | hae | haec |
| Ac. pl. | hōs | hās | haec |
| Gen. pl. | hōrum | hārum | hōrum |
| Dat./Abl. pl. | hīs | ||
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | is | ea | id |
| Ac. sg. | eum | eam | id |
| Gen. sg. | eius | ||
| Dat. sg. | eī | ||
| Abl. sg. | eō | eā | eō |
| Nom. pl. | eī / iī / ī | eae | ea |
| Ac. pl. | eōs | eās | ea |
| Gen. pl. | eōrum | eārum | eōrum |
| Dat./Abl. pl. | eīs / iīs / īs | ||
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | ille | illa | illud |
| Ac. sg. | illum | illam | illud |
| Gen. sg. | illīus | ||
| Dat. sg. | illī | ||
| Abl. sg. | illō | illā | illō |
| Nom. pl. | illī | illae | illa |
| Ac. pl. | illōs | illās | illa |
| Gen. pl. | illōrum | illārum | illōrum |
| Dat./Abl. pl. | illīs | ||
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | iste | ista | istud |
| Ac. sg. | istum | istam | istud |
| Gen. sg. | istīus | ||
| Dat. sg. | istī | ||
| Abl. sg. | istō | istā | istō |
| Nom. pl. | istī | istae | ista |
| Ac. pl. | istōs | istās | ista |
| Gen. pl. | istōrum | istārum | istōrum |
| Dat./Abl. pl. | istīs | ||
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | ipse | ipsa | ipsum |
| Ac. sg. | ipsum | ipsam | ipsum |
| Gen. sg. | ipsīus | ||
| Dat. sg. | ipsī | ||
| Abl. sg. | ipsō | ipsā | ipsō |
| Nom. pl. | ipsī | ipsae | ipsa |
| Ac. pl. | ipsōs | ipsās | ipsa |
| Gen. pl. | ipsōrum | ipsārum | ipsōrum |
| Dat./Abl. pl. | ipsīs | ||
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. sg. | īdem | eadem | idem |
| Ac. sg. | eundem | eandem | idem |
| Gen. sg. | eiusdem | ||
| Dat. sg. | eīdem | ||
| Abl. sg. | eōdem | eādem | eōdem |
| Nom. pl. | eīdem / iīdem / īdem | eaedem | eadem |
| Ac. pl. | eōsdem | eāsdem | eadem |
| Gen. pl. | eōrundem | eārundem | eōrundem |
| Dat./Abl. pl. | eīsdem / iīsdem / īsdem | ||
Relativo
Singular
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. | quī | quae | quod |
| Ac. | quem | quam | quod |
| Gen. | cuius | ||
| Dat. | cui | ||
| Abl. | quō | quā | quō |
Plural
| M. | F. | N. | |
|---|---|---|---|
| Nom. | quī | quae | quae |
| Ac. | quōs | quās | quae |
| Gen. | quōrum | quārum | quōrum |
| Dat. | quibus | ||
| Abl. | quibus | ||
Interrogativo
Como sustantivo (¿quién? ¿qué?) usa quis / quid en el nominativo singular; como adjetivo (¿qué X?) usa quī / quae / quod, idéntico al relativo. El resto de las formas coincide con el relativo.
| M./F. sg. | N. sg. | |
|---|---|---|
| Nom. | quis | quid |
| Ac. | quem | quid |
| Gen. | cuius | |
| Dat. | cui | |
| Abl. | quō | |
4. Verbos
Las cuatro conjugaciones
Se reconoce la conjugación por la 2ª persona singular del presente y por el infinitivo. Verbos modelo usados en estas fichas:
El grupo en -iō con infinitivo en -ere breve (faciō, facere) se llama «3ª mixta» en algunas gramáticas, porque combina desinencias de la 3ª y la 4ª; otras la cuentan directamente como una «5ª conjugación» aparte. Es la misma categoría con dos nombres — las terminaciones no cambian.
| Conj. | 1ª sg. pres. | 2ª sg. pres. | Infinitivo | Perfecto | Traducción |
|---|---|---|---|---|---|
| 1ª | laudō | laudās | laudāre | laudāvī | alabar |
| 2ª | videō | vidēs | vidēre | vīdī | ver |
| 3ª | legō | legis | legere | lēgī | leer |
| 3ª mixta / 5ª (-iō) | faciō | facis | facere | fēcī | hacer |
| 4ª | audiō | audīs | audīre | audīvī | oír |
Presente de indicativo (voz activa)
| 1ª (laudō) | 2ª (videō) | 3ª (legō) | 3ª mixta / 5ª (faciō) | 4ª (audiō) | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1ª sg. | laudō | videō | legō | faciō | audiō |
| 2ª sg. | laudās | vidēs | legis | facis | audīs |
| 3ª sg. | laudat | videt | legit | facit | audit |
| 1ª pl. | laudāmus | vidēmus | legimus | facimus | audīmus |
| 2ª pl. | laudātis | vidētis | legitis | facitis | audītis |
| 3ª pl. | laudant | vident | legunt | faciunt | audiunt |
Pretérito imperfecto de indicativo (voz activa)
| 1ª (laudō) | 2ª (videō) | 3ª (legō) | 3ª mixta / 5ª (faciō) | 4ª (audiō) | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1ª sg. | laudābam | vidēbam | legēbam | faciēbam | audiēbam |
| 2ª sg. | laudābās | vidēbās | legēbās | faciēbās | audiēbās |
| 3ª sg. | laudābat | vidēbat | legēbat | faciēbat | audiēbat |
| 1ª pl. | laudābāmus | vidēbāmus | legēbāmus | faciēbāmus | audiēbāmus |
| 2ª pl. | laudābātis | vidēbātis | legēbātis | faciēbātis | audiēbātis |
| 3ª pl. | laudābant | vidēbant | legēbant | faciēbant | audiēbant |
Futuro imperfecto de indicativo (voz activa)
1ª y 2ª conjugación forman el futuro con -bō/-bis...; 3ª y 4ª (incluida la mixta), con -am/-ēs... — idénticas terminaciones a las del presente de subjuntivo de la 1ª conjugación, así que conviene prestar atención al tema.
| 1ª (laudō) | 2ª (videō) | 3ª (legō) | 3ª mixta / 5ª (faciō) | 4ª (audiō) | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1ª sg. | laudābō | vidēbō | legam | faciam | audiam |
| 2ª sg. | laudābis | vidēbis | legēs | faciēs | audiēs |
| 3ª sg. | laudābit | vidēbit | leget | faciet | audiet |
| 1ª pl. | laudābimus | vidēbimus | legēmus | faciēmus | audiēmus |
| 2ª pl. | laudābitis | vidēbitis | legētis | faciētis | audiētis |
| 3ª pl. | laudābunt | vidēbunt | legent | facient | audient |
Pretérito perfecto de indicativo (voz activa)
El perfecto se forma sobre un tema propio (no siempre predecible desde el presente) y usa un juego de desinencias único, igual en las cuatro conjugaciones: -ī, -istī, -it, -imus, -istis, -ērunt (también -ēre en 3ª pers. pl.).
| 1ª (laudāvī) | 2ª (vīdī) | 3ª (lēgī) | 3ª mixta / 5ª (fēcī) | 4ª (audīvī) | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1ª sg. | laudāvī | vīdī | lēgī | fēcī | audīvī |
| 2ª sg. | laudāvistī | vīdistī | lēgistī | fēcistī | audīvistī |
| 3ª sg. | laudāvit | vīdit | lēgit | fēcit | audīvit |
| 1ª pl. | laudāvimus | vīdimus | lēgimus | fēcimus | audīvimus |
| 2ª pl. | laudāvistis | vīdistis | lēgistis | fēcistis | audīvistis |
| 3ª pl. | laudāvērunt | vīdērunt | lēgērunt | fēcērunt | audīvērunt |
sum, es, esse, fuī
El verbo irregular más frecuente. Comparte con los demás verbos las mismas desinencias del perfecto.
| Presente | Imperfecto | Futuro | Perfecto | |
|---|---|---|---|---|
| 1ª sg. | sum | eram | erō | fuī |
| 2ª sg. | es | erās | eris | fuistī |
| 3ª sg. | est | erat | erit | fuit |
| 1ª pl. | sumus | erāmus | erimus | fuimus |
| 2ª pl. | estis | erātis | eritis | fuistis |
| 3ª pl. | sunt | erant | erunt | fuērunt |
Compuestos de sum
Se conjugan igual que sum, con el prefijo correspondiente.
| Compuesto | Enunciado | Significado |
|---|---|---|
| absum | abes, abesse, āfuī | estar ausente |
| adsum | ades, adesse, adfuī | estar presente, asistir |
| dēsum | dees, deesse, dēfuī | faltar |
| īnsum | ines, inesse, īnfuī | estar dentro |
| intersum | interes, interesse, interfuī | estar entre, intervenir |
| obsum | obes, obesse, obfuī | oponerse, perjudicar |
| possum | potes, posse, potuī | poder |
| praesum | praees, praeesse, praefuī | estar al frente de, presidir |
| prōsum | prōdes, prōdesse, prōfuī | ser útil, aprovechar |
| subsum | subes, subesse | estar debajo |
| supersum | superes, superesse, superfuī | sobrar, sobrevivir |
Participios
El presente activo se declina como adjetivo de la 3ª declinación (tema en consonante, ablativo en -ī cuando funciona como participio puro). El perfecto y el futuro son adjetivos de 1ª clase (-us, -a, -um).
| 1ª | 2ª | 3ª | 3ª mixta / 5ª | 4ª |
|---|---|---|---|---|
| laudāns, -antis | vidēns, -entis | legēns, -entis | faciēns, -entis | audiēns, -entis |
| 1ª | 2ª | 3ª | 3ª mixta / 5ª | 4ª |
|---|---|---|---|---|
| laudātus, -a, -um | vīsus, -a, -um | lēctus, -a, -um | factus, -a, -um | audītus, -a, -um |
| 1ª | 2ª | 3ª | 3ª mixta / 5ª | 4ª |
|---|---|---|---|---|
| laudātūrus, -a, -um | vīsūrus, -a, -um | lēctūrus, -a, -um | factūrus, -a, -um | audītūrus, -a, -um |
También llamado «participio futuro pasivo»: expresa lo que debe o tiene que ser hecho.
| 1ª | 2ª | 3ª | 3ª mixta / 5ª | 4ª |
|---|---|---|---|---|
| laudandus, -a, -um | videndus, -a, -um | legendus, -a, -um | faciendus, -a, -um | audiendus, -a, -um |